Het verhaal van de Ford Bronco

By Classic and Sports Car

| 19 Mar 2026

De enorme impact die de Ford Mustang halverwege de jaren zestig had op het Amerikaanse autokoperspubliek is al uitgebreid beschreven: de introductie ervan leidde tot een ware stormloop die uitmondde in een heuse ponycar-oorlog tussen de vier grote spelers in de auto-industrie. Maar een ander model dat twee jaar later, in 1966, door dezelfde autofabrikant op de markt werd gebracht, zou een veel blijvender effect hebben op de Amerikaanse consumenten.

En net als de Mustang had hij een band met paarden. Hoewel de Ford Bronco aanvankelijk werd gezien als een laatkomer op de markt voor kleine terreinwagens, bleek hij uiteindelijk voorop te lopen in een nieuw genre: de SUV.

Vóór de Bronco werden deze voertuigen uitsluitend gebruikt door stoere militairen of ruige Marlboro-mannen, met veiligheidshelmen en Stetsons als handelsmerk. In de wereld van de terreinwagens was de Jeep de onbetwiste koning. Hoewel hij hoekig was, te weinig vermogen had en op normale wegen een rijdervaring bood die je botten deed trillen, werden er tussen 1955 en 1983 600.000 CJ’s verkocht. De Land Rover deed het qua stijl iets beter, maar snelheid stond nog steeds niet op de lijst met opties. Beter dan beide presteerde Toyota's iconische FJ40 Land Cruiser, de eerste serieuze poging van het Japanse bedrijf om de exportmarkt te veroveren.

Het waren echter alle drie compromisloze, functionele vrachtwagens waarin je voor extra’s zoals airconditioning de ramen moest openen – als die er al waren.

Begin jaren zestig was offroadrijden een steeds populairder wordende hobby in de VS. Met uitgestrekte terreinen om op te spelen, begon het rondrijden door woestijnen of het beklimmen van rotswanden in kleine, aangepaste 4x4’s tot de verbeelding van het publiek te spreken. In de begintijd van de recreatieve pick-up had alleen het landbouwmachinemerken International Harvester een voertuig waarmee eigenaren de wildernis in konden rijden, offroad konden gaan en weer in relatief comfort naar huis konden terugkeren.

De Scout, die in 1961 op de markt kwam en in iets fellere kleuren werd uitgevoerd, had een vierkante vorm met een hoge vleugellijn, maar werd, net als zijn voorgangers, aanvankelijk aangedreven door een magere viercilindermotor van 86 pk.

Internationaal heeft het bedrijf nooit enorme winsten geboekt, of dat nu te wijten was aan een gebrek aan vertrouwen in de marketing of simpelweg aan het ontbreken van een dealernetwerk. Ford daarentegen had meer zelfvertrouwen en beschikte over talrijke dealers. We mogen ook niet vergeten dat de gigant uit Dearborn destijds erg in trek was.

De successen op het circuit leidden tot enorme verkoopcijfers op de weg en het model had de concurrentie op de meeste gebieden achter zich gelaten, met name op de jeugdmarkt, dus een hippe 4x4 die zowel cowboys als surfers zou aanspreken, was vrijwel zeker een gegarandeerde hit.

Het bedrijf had ervaring met terreinwagens en had meer dan zijn steentje bijgedragen aan de oorlogsinspanning door, naast een breed scala aan voertuigen, ook een eigen versie van de door het Amerikaanse Bantam ontworpen Jeep te produceren. Ironisch genoeg bracht de andere bij de Jeep betrokken fabrikant, Willys-Overland, in de jaren ’50 een meer voor civiel gebruik geschikte auto op de markt – de Jeepster – die achteraf gezien ook als een prototype van het Bronco-concept kan worden beschouwd.

De Ford Bronco, die in het najaar van 1965 werd geïntroduceerd, was verkrijgbaar in drie carrosserievarianten, die door de fabriek werden aangeduid als U13, U14 en U15, maar beter bekend staan als een roadster, een pick-up met halve cabine en een hardtop met volledige lengte.

Hun hoekige uiterlijk deed duidelijk denken aan de Scout, maar door de kleinere afmetingen en de lagere taillelijn van de Ford Bronco oogden ze toegankelijker, zelfs schattig – vooral in dezelfde kleurenpalet als dat van de Mustang. Sinds wanneer wordt vee bijeengedreven met een vuurrode terreinwagen?

Daaronder bevond zich een gelast chassis met kokerprofiel, met een wielbasis van precies 2337 mm en een breedte van 1748 mm, wat het voertuig naar alle waarschijnlijkheid meer stabiliteit gaf dan de alom geprezen CJ. Aan dit frame waren twee starre assen bevestigd: de voorste met schroefveren, de achterste met halfelliptische bladveren.

De aandrijving verliep normaal gesproken via de achterwielen, maar dankzij een Dana-tussenbak met twee versnellingen kon de aspirant-avonturier alle vier de wielen gebruiken zodra de voorwielnaven waren ingeschakeld. De Ford Bronco werd aangedreven door de standaard zescilindermotor van 170 kubieke inch (2,8 liter) die ook in de Falcon werd gebruikt, gekoppeld aan een handgeschakelde versnellingsbak met drie versnellingen, maar in maart 1966 was ook de beroemde 289 kubieke inch V8 verkrijgbaar. Deze 4,7-liter motor gaf de auto een voor zijn klasse behoorlijke snelheid, wat, in combinatie met de wendbaarheid, de Bronco lovende kritieken opleverde.

Het tijdschrift Motor Trend schreef: „Het chassisontwerp verdient lof; het biedt een acceptabel niveau van comfort zonder dat dit ten koste gaat van de robuustheid.“

Ook de prijsstelling was concurrerend: de basismodellen waren verkrijgbaar vanaf 2355 dollar voor de roadster tot 2570 dollar voor de stationwagen. Hoewel het geen even groot verkoopsucces was als de Mustang, was de introductie van de Bronco meer dan bevredigend voor het management van Ford – niet in de laatste plaats omdat het General Motors opnieuw had verrast. Zijn grootste concurrent had drie jaar nodig om deze achterstand in te halen, met de Chevrolet Blazer.

Van de drie Ford Bronco-modellen is de roadster tegenwoordig de zeldzaamste. Dit model, waarvan de productie na slechts drie jaar werd stopgezet, heeft een ondiepe glasvezelinzetstuk op de plaats waar de deur zou moeten zitten, een neerklapbare voorruit en een neerklapbare achterklep.

Het dak van de Ford Bronco kan zowel bij de stationwagen als bij de pick-up worden verwijderd, waarna dezelfde kenmerken zichtbaar worden, met als voor de hand liggende uitzondering de deuren en een achterwand bij de pick-up. Het dashboard is uiterst eenvoudig, met een vlak paneel over de volledige breedte dat in de carrosseriekleur is gespoten, onderbroken door één grote wijzerplaat; net als het stuurwiel zullen de bedieningselementen Ford Falcon-eigenaren bekend voorkomen.

Met een standaard overbrengingsverhouding van 4,11:1 ligt het ideale kruissnelheid op de snelweg rond de 90 km/u. Als je langdurig harder rijdt dan de maximumsnelheid, heb je ofwel een koptelefoon nodig, ofwel moet de motor gereviseerd worden. Is hij dan perfect voor gebruik in de stad?

Het is triest, maar na een korte tijd in het gezelschap van een vroege Ford Bronco wordt dat onfrisse idee ineens een stuk aantrekkelijker. Er valt niets te stelen, hij past in dezelfde parkeerplekken als een Ford Focus, de draaicirkel is met 10,4 meter de beste in zijn klasse – en hij zou zich prima staande houden in elke wedstrijd waarin de spatborden worden verbogen. De latere, metallic bruine stationwagen uit 1973, hier gefotografeerd met zijn stoelen bekleed met een nogal hippe, geruite stof en met zijn 4,9-liter motor, zou de afgunst wekken van de meer modebewuste mensen in Londen. Ford Bronco-liefhebbers zouden terecht hun minachting uitspreken over dergelijke gedachten.

Fans zoals de doorgewinterde rocker Ted Nugent, die zijn eerste Bronco in ’71 kocht en er inmiddels zo’n tien heeft gehad, doen niets liever dan met hun Broncos de gebaande paden te verlaten. Alle eigenaren die we tegenkwamen leken een universele mantra te mompelen: “Zin om de berg te beklimmen?” Daardoor zijn originaliteits- en schoonheidswedstrijden niet echt hun ding. CB-radio's, wapenrekken, enorme schijnwerpers, grote wielen en banden – dat is pas het idee.

De eerste generatie Ford Broncos bleef elf jaar op de markt. In die periode speelde het model een cruciale rol bij het laten zien van delen van het land waarvan Amerikanen niet eens wisten dat ze bestonden, en zette het de trend voor SUV’s in het land.

Als ze wendbare pony’s waren gebleven en niet waren uitgegroeid tot benzineslurpende werkpaarden, zou het concept van de SUV vandaag de dag wellicht gunstiger worden beoordeeld. Het verbazingwekkend scherpzinnige tijdschrift Car and Driver, dat zijn prille SUV-groepstest van 1967 samenvatte met de zin: 'Een groot deel van de recente vraag naar terreinwagens komt van mensen die ze niet echt nodig hebben.' Dat is vandaag de dag nog steeds het geval.

Factfile

Ford Bronco

Verkocht/aantal geproduceerde exemplaren 1966-1977/225.585
Constructie stalen ladderchassis met kokerprofielen, met carrosserie van geperst staal
Motor volledig uit gietijzer, OHV, 2781 cm³ zescilinder-in-lijn, met één Autolite-carburateur
Max. vermogen 105 pk bij 4400 tpm
Max. koppel 214 Nm bij 2400 tpm
Versnellingsbak handgeschakelde versnellingsbak met drie versnellingen, vierwielaandrijving
Wielophanging: voor buisvormige starre as, voorste draagarmen, spoorstang, schroefveren achter starre as, dubbele langsbladveren; telescopische schokdempers voor/achter
Stuurwormwiel en rol
Remmen trommelremmen
Lengte 3861 mm
Breedte 1753 mm
Hoogte 1816 mm
Wielbasis 2337 mm
Gewicht 1664 kg
0-100 km/u22,6 seconden
Topsnelheid 119 km/u